Một mùa giải Âm nhạc Cống Hiến đã kết thúc,
nhưng hiệu ứng từ nó tới tinh thần những người làm nghề đã bắt đầu lan
tỏa như men say của một thứ năng lượng mới…
Các nghệ sĩ được đề cử giải Cống Hiến 2013
Món quà của sự bất ngờ
Ở nền văn nghệ xứ mình, nhiều giải
thưởng bằng cách nào đó luôn được biết trước giờ trao giải. Nhìn những
nghệ sĩ (đã biết tỏng giải thưởng của mình) bước lên sân khấu, diễn
những lời có cánh rằng tôi cảm động tôi bất ngờ với giải thưởng, có gì
đó vừa khổ sở vừa khó chịu, đương nhiên không đáng tin. Người không có
giải chẳng ai thèm đến xem lễ vinh danh kẻ khác, thành ra cả khán phòng
rặt những người đoạt giải ngồi với nhau, điềm tĩnh đợi đọc đến tên mình
như một kiểu điểm danh.
Thực tế ai cũng hiểu, điều hấp dẫn
nhất ở một buổi trao giải chính là tính bất ngờ. Bất ngờ nghĩa là người
bỏ phiếu không đoán được, Ban tổ chức (BTC) không đoán được, người được
đề cử càng không đoán được. Khi kết quả được xướng lên, niềm hạnh phúc
sẽ rưng rưng trọn vẹn (và nỗi buồn cũng thật bàng hoàng). Ở điểm này,
Cống Hiến đã làm được một điều: ngoài trao giải thưởng, còn trao thêm
món quà của sự bất ngờ. Cũng khá vất vả để có được “món quà” này, khi
những ai liên đới cũng thích đóng vai trò quan trọng được là người báo
tin đầu tiên. Những năm trước, phiếu của Cống Hiến kiểm ngay trước giờ
trao giải, các nhà báo được “nhốt” cách ly để kiểm phiếu cùng BTC, nhưng
qua tin nhắn kết quả vẫn được “tường thuật trực tiếp” cho các nghệ sĩ
bên ngoài. (Mùa Cống Hiến 2009, ở café Paris Deli Tràng Tiền trước giờ
vào lễ trao giải, Đức Tuấn cùng người quản lý ngồi uống sinh tố bình
thản nhận cả chùm tin nhắn chúc mừng anh đoạt giải kép cho hạng mục
album và ca sĩ của năm).
Chắc nhận thấy tính vô vọng khi trông
mong vào những cam kết giữ bí mật, BTC đã quyết định chỉ tin vào chính
mình. 50% phiếu công khai được kiểm trước với sự tham gia của báo chí.
50% số phiếu còn lại - vẫn còn xác suất quá lớn cho những cú lội ngược
dòng ngoạn mục - do BTC tự kiểm. Ban kiểm phiếu “tuyên thệ” coi tuyệt
mật là nguyên tắc đầu tiên (ngay cả Trưởng BTC cũng không được quyền hỏi
thông tin từ đội “đặc nhiệm” này). Tính đến từng tích tắc trước khi
giải thưởng được xướng lên, MC và nghệ sĩ đảm nhiệm việc trao giải cũng
không đoán được trong phong bì dán kín là tên ai. Chính bà Nguyễn Mỹ
Trang, thành viên ê-kíp sản xuất "In The Spot Light" cũng chia sẻ, "Hôm
qua chúng tôi không nghĩ mình được giải, không chuẩn bị ai chụp ảnh, nên
giờ chẳng có tấm hình nào tử tế."
Cuối cùng, chúng ta đã có cơ hội được chứng kiến những giọt nước mắt
chân thực, những niềm vui vỡ òa – món quà giản dị nhưng quá xa xỉ và
hiếm hoi, càng trân quý giữa đại trà những vô duyên và tù mù của các
loại giải biết trước, giải thỏa thuận, giải mặt trận, giải thương lượng
và giải sim rác thao túng.
Nhạc sĩ Anh Quân trao giải Nghệ sĩ mới của năm cho ca sĩ Hương Tràm
Phong độ của đẳng cấp sánh cùng năng lượng tuổi trẻ
Với nhiều người, khoảnh khắc Hương
Tràm, nữ ca sĩ 18 tuổi lên nhận giải “Nghệ sĩ mới của năm” là một trong
những ấn tượng đáng nhớ nhất của mùa Cống Hiến 2013. Cô gái trẻ nói
giọng Nghệ thuần chất, nước mắt dâng trào vì quá xúc động, nhận lời chúc
của những nghệ sĩ đi trước theo cách giản dị khiêm tốn và có cả sự kiêu
hãnh tự biết mình. Anh Quân, Mỹ Linh, Tùng Dương đã dành cho chủ nhân
đầu tiên của giải thưởng Nghệ sĩ mới của năm lời khuyên thật xác đáng
(và có ý nghĩa với tất cả các nghệ sĩ trẻ) từ trải nghiệm và suy nghĩ
nghiêm túc về nghề nghiệp của chính họ: “Hãy luôn luôn học hỏi và tìm
kiếm trong âm nhạc, hãy làm nghề có ý thức”; “Với người nghệ sĩ, phong
cách cá nhân là điều quan trọng nhất! Chúc bạn luôn khát khao tìm đến
những giá trị mới”.
Nhiều người không hài lòng khi những cái tên trẻ được xướng lên kèm một
từ đầy trọng trách - "Cống Hiến". Nhưng những khuyết thiếu và bệnh tật
của Nhạc Việt cần được sửa chữa và lấp đầy bởi nguồn vitamin sức trẻ. Âm
nhạc khỏe khoắn của Tạ Quang Thắng, sự tươi non trong trẻo của Thái
Trinh, sự khác biệt cực đoan và điên rồ chỉ có “khi người ta trẻ” của
Nguyễn Đình Thanh Tâm, sinh lực nồng nhiệt và lành mạnh của cơn bão Rock
Storm (45 liveshow quét qua, nhóm lửa tinh thần hơn nửa triệu khán giả
trẻ).v.v.. những “cơn nóng sốt mùa xuân” của tuổi trẻ, họ đáng được vinh
danh giữa một khung cảnh âm nhạc thừa sự ủy mị ướt át, thiếu những hơi
thở trong lành này. Không chuyển giao niềm tin cho họ, thì sau thế hệ
diva ắt hẳn sẽ là những chống chếnh. Nhạc sĩ Quốc Trung có nói: “Xu
hướng âm nhạc hiện nay là hướng tới các nghệ sĩ có phong cách riêng và
cá tính đặc biệt, hơn là sự điêu luyện và giọng hát thiên bẩm tuyệt vời.
Giá trị diva không bao giờ cũ, nhưng nó không phải là thước đo duy
nhất, cách hát diva cũng không còn là đỉnh cao duy nhất mà các ca sĩ trẻ
cần hướng tới. Tôi nghĩ điều này tích cực và làm đời sống âm nhạc mới
mẻ, đa dạng hơn”.
Ca sĩ Hiền Thục thể hiện "Nhật ký của mẹ" - đề cử giải Bài hát của năm
Nhạc sĩ Quốc Trung lần đầu đoạt giải Cống Hiến sau ba lần được đề cử
“Nhạc sĩ của năm” đến với Quốc Trung là quá muộn (cũng như trường hợp
của Anh Quân năm trước). Tất nhiên, với người nghệ sĩ đích thực, sáng
tạo luôn là thúc bách tự thân, họ làm vì chính mình, nhu cầu nội tại của
mình – có giải thưởng hay không chỉ là những hên xui tình cờ họ gặp
trên hành trình nghệ thuật (đôi khi rất đơn độc). Nhưng nếu chúng ta bỏ
quên những giá trị tích cực thì điều đó lại là một dằn vặt đáng tiếc.
Các mùa Cống Hiến thường thấy trở đi trở lại những tên tuổi Quốc Trung,
Anh Quân, Huy Tuấn, Võ Thiện Thanh, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trần Thu Hà,
Tùng Dương… Phải khẳng định tới giờ, những nghệ sĩ này vẫn là những trụ
cột, mỗi sản phẩm của họ đều ảnh hưởng tới mặt bằng chất lượng âm nhạc
trong năm, thậm chí là những dấu mốc quan trọng của từng giai đoạn phát
triển của nhạc Việt. Hãy nhìn Tùng Dương, người luôn mới mẻ với chính
mình, người chưa bao giờ về tay không với Cống Hiến; Hãy nhìn Mỹ Linh
trong live show 20 năm ca hát vẫn thu phục tuyệt đối bởi sự quyến rũ đằm
đượm và độ chín muồi về nghề nghiệp (vì thế nhiều nhà báo đã tần ngần
tiếc khi Mỹ Linh không được nhận giải Ca sĩ của năm); Hãy nhìn Quốc
Trung với những đóng góp cơ bản cho nhạc nhẹ Việt Nam suốt từ những năm
1990 tới ngày hôm nay (tức hơn 20 năm sau) vẫn là một trong những người
kiến tạo những giá trị quan trọng của âm nhạc đương đại. Những tên tuổi
tinh hoa đi cùng mỗi mùa Cống Hiến như một minh chứng cho sức sáng tạo
bền bỉ không tuổi của người nghệ sĩ. Đẳng cấp là mãi mãi, và phong độ có
lẽ không chỉ là nhất thời.
Thế nào là Cống Hiến?
Ngay trong buổi họp báo giới thiệu đề cử Cống Hiến 2013, nhiều nhà báo đã “tấn công” BTC vì loại những chương trình có rating cao ra khỏi bảng đề cử ("The Voice", "Bài hát Yêu thích"...); đồng thời “ưu ái” những sản phẩm dành cho số ít khán giả và những cá nhân quá mới. "Cống hiến là cống hiến thế nào, khi 'anh' bỏ quên những chương trình thu hút cả triệu lượt công chúng" (lại còn được truyền thông nhắc tên hàng ngày)? Thì BTC nhanh nhẹn trích dẫn ngay tiêu chí: “Có sáng tạo, đóng góp thiết thực vào sự phong phú và phát triển của đời sống âm nhạc đại chúng”. Theo đó, "LUALA Concert" chỉ tổ chức ở vỉa hè một góc phố nhỏ, hay "Giai điệu trẻ" không có tiền làm truyền thông nên chỉ ai trực tiếp xem mới biết… đã cố gắng góp phần đưa âm nhạc cổ điển đến với công chúng. Nếu trong một nền âm nhạc có nhiều cá nhân và dự án cố gắng “tốt nhất trong khả năng có thể của mình” như thế, hẳn chúng ta sẽ không có cơ hội dùng từ “thảm hại’ hay “bệnh tật” mỗi khi nói về nền âm nhạc nước nhà.
Ngay trong buổi họp báo giới thiệu đề cử Cống Hiến 2013, nhiều nhà báo đã “tấn công” BTC vì loại những chương trình có rating cao ra khỏi bảng đề cử ("The Voice", "Bài hát Yêu thích"...); đồng thời “ưu ái” những sản phẩm dành cho số ít khán giả và những cá nhân quá mới. "Cống hiến là cống hiến thế nào, khi 'anh' bỏ quên những chương trình thu hút cả triệu lượt công chúng" (lại còn được truyền thông nhắc tên hàng ngày)? Thì BTC nhanh nhẹn trích dẫn ngay tiêu chí: “Có sáng tạo, đóng góp thiết thực vào sự phong phú và phát triển của đời sống âm nhạc đại chúng”. Theo đó, "LUALA Concert" chỉ tổ chức ở vỉa hè một góc phố nhỏ, hay "Giai điệu trẻ" không có tiền làm truyền thông nên chỉ ai trực tiếp xem mới biết… đã cố gắng góp phần đưa âm nhạc cổ điển đến với công chúng. Nếu trong một nền âm nhạc có nhiều cá nhân và dự án cố gắng “tốt nhất trong khả năng có thể của mình” như thế, hẳn chúng ta sẽ không có cơ hội dùng từ “thảm hại’ hay “bệnh tật” mỗi khi nói về nền âm nhạc nước nhà.
Ca sĩ Phạm Thu Hà giành giải Album của năm với "Classic Meets Chillout"
Nhạc sĩ Hoàng Nhã thay mặt ca sĩ Mỹ Tâm nhận giải Ca sĩ của năm
"Cống hiến là cống hiến thế nào, khi anh 'ép' chúng tôi phải bỏ phiếu
(không chấp nhận phiếu trắng) cho những cá nhân mới toe, thậm chí cho
những album chúng tôi chưa từng nghe" (vì nghệ sĩ chưa kịp tặng?). Nhà
báo Hữu Trịnh của báo Thể Thao & Văn Hóa (TT&VH) mới nhẩn nha
vừa mềm dẻo vừa đanh thép khẳng định: “Một giải thưởng phải mang bản sắc
của nhà tổ chức. TT&VH sẽ làm giải thưởng theo quan điểm 'cống
hiến' của chúng tôi. Nếu chúng tôi không đủ bản lĩnh và cứng tay suốt
bao năm qua, thì giải Cống Hiến không thể có uy tín như ngày hôm nay!"
Nếu chỉ để đo page view, rating hay nóng bỏng truyền thông, đã chẳng cần
đến Cống Hiến. Sao lại nỡ hạ lá phiếu của nhà báo theo dõi văn nghệ cào
bằng với bình chọn tin nhắn hay lượt nghe? Trong thời buổi mà cứ lên
báo xoành xoạch là thành “sao” (đến nỗi hoa hậu cũng tự cho mình là nghệ
sĩ, chụp ảnh nude là hoạt động nghệ thuật) - thì truyền thông định
hướng dư luận hay dư luận dắt mũi truyền thông đây?
Giới làm nghề cần một thước đo, một
bảo tín về giá trị âm nhạc thuần khiết, để họ đặt lòng tin và ao ước
được chạm vào. Với một giải thưởng lấy tiêu chí “Có sáng tạo và cống
hiến âm nhạc”, giữ sự công minh và trung thực như một cam kết tối thượng
– sau một chặng đường chưa đủ dài (mới 8 năm), Cống Hiến đã vun vén
được niềm tin ấy. Điều này đáng được coi như một thành tựu kiêu hãnh mà
bất cứ nhà tổ chức giải thưởng nào cũng ao ước, nhưng cũng là sức ép
ngày càng thử thách đối với BTC. Cực đoan là một trong những phẩm chất
cần thiết của người làm sáng tạo; dễ lung lay như cây cao giữa muôn
chiều gió thì sẽ không bao giờ có thể gánh vai trò mở đường và tạo
khuynh hướng. Một giải thưởng để tôn vinh những giá trị mới, những sáng
tạo không ngừng nghỉ - ắt cũng nên cực đoan và can đảm với xác tín của
mình.
Thì hãy tiếp tục thuyết phục chúng tôi, bằng con đường riêng và sự trung thực của Cống Hiến!
Từ trái sang: Ca sĩ Phạm Thu Hà; nhạc
sĩ Doãn Nho; bà Trương Lê Kim Hoa - Trưởng BTC giải Cống hiến 2013, TBT
báo TT&VH; ông Đỗ Ngọc Minh - đại diện nhà sản xuất "LUALA Concert"
Nhạc sĩ Hồng Kiên, Anh Quân, ca sĩ
Mỹ Linh chia vui cùng ông Trần Thanh Tùng và bà Nguyễn Mỹ Trang - đại
diện nhà sản xuất "In the Spotlight"