Đằng
sau sự lên ngôi của những chủ nhân mới tại giải âm nhạc Cống Hiến lần 8
– 2013, có thể thấy những xu hướng chuyển động mới của thị trường âm
nhạc trong nước, không nằm ngoài xu hướng chung của thị trường âm nhạc quốc tế.
Giá trị cộng thêm
Trong
6 hạng mục giải thưởng Cống hiến vừa được trao, quá nửa là những sản
phẩm âm nhạc, chương trình có mức độ truyền thông rộng rãi và đạt những
hiệu quả rất cao. Chương trình In The Spotlight
là một ví dụ. Qua serie 5 chương trình được tổ chức trong năm 2012 cho
thấy mức độ lan truyền tại cả ba miền gần như ngang nhau. Cho dù giới
trong nghề bình luận rằng, ý tưởng In The Spotlight thật ra chỉ là một một phiên bản khác của Không gian âm nhạc, nhưng cách thức truyền thông của nó lại lan tỏa hơn “đàn anh”.
Năm 2011, khi chuỗi chương trình Không gian âm nhạc
thành công vang dội, mở đầu xu hướng những chương trình dạng chuỗi
(serie) nở rộ ở phía Bắc, các nhà tổ chức cũng không dám áp dụng nó tại
miền Nam bởi ở thị trường này, mô hình đó chẳng xa lạ gì với công chúng
nơi đây. Nhưng In The Spotlight thì khác, những chương trình như Mỹ Linh - Và em sẽ hát, Trịnh Công Sơn - Gọi tên 4 mùa
vẫn được tổ chức ở TP.HCM cho dù hậu trường râm ran chuyện vé bán không
hiệu quả. Mạnh dạn xuyên Việt, cho dù có thể thất thu về mặt kinh tế
nhưng bù lại, thắng về quảng bá thương hiệu, sẽ là bước đầu tư lâu dài
cho In The Spotlight tại thị trường chính của nó: Hà Nội. Danh hiệu Chương trình của năm của In The Spotlight có thể xem là chiến thắng của tiếp thị và xu hướng này nhiều khả năng được lặp lại trong năm 2013.
Chương trình Rock Storm,
trong 5 năm tổ chức thu hút gần 500.000 lượt công chúng nhưng xét về
mặt quảng bá thì vẫn chưa hiệu quả như mong muốn của nhà tổ chức. “Mỗi
khi chương trình kết thúc, cứ mở báo ra là chúng tôi lại thấy những từ
kiểu như “hừng hực lửa”, “lửa cháy trong đêm”, trong khi cái chúng tôi
cần là chương trình hay dở thế nào, chuyên môn ra sao thì không thấy báo
chí đề cập”, ông Trần Chiến Bình, giám đốc công ty Teamwork (phụ trách
marketing cho Rock Storm) cho biết. Chuyện này cũng là do cách thức tiếp thị của Rock Storm
khi nhà tổ chức chỉ gửi cho báo chí những thông tin chương trình nhưng
bản thân báo chí (những phóng viên viết mảng văn hóa) lại không mặn mà
tham dự và khi không tham dự thì những bài viết na ná nhau theo kiểu dựa
vào thông cáo báo chí, là chuyện đương nhiên. “Tôi nghĩ năm nay sẽ khác
và cách tiếp cận với truyền thông cũng sẽ được thay đổi”, ông Bình
khẳng định.
So sánh In The Spotlight
(nhận 54/100 phiếu bầu chọn tại Cống Hiến) và RockStorm (24/100 phiếu,
đứng thứ hai) chỉ để thấy cách thức tiếp thị âm nhạc đang ngày càng trở
nên quan trọng. Nếu như chất lượng tự thân đã được khẳng định thì những
giá trị cộng thêm (truyền thông) lại có giá trị lan tỏa khá cao. Nhạc
trưởng Trần Vương Thạch cũng công nhận điều này khi ông nói rằng chi phí
cho chương trình như Giai điệu trẻ
đã là một sự cố gắng hết mức và ở sự cố gắng đó, phía chương trình lại
không có “gói” nào cho chuyện quảng bá truyền thông. Dù khán giả rất
đông nhưng tên của chương trình xuất hiện trên mặt báo là hết sức khiêm
tốn.
Có thể thấy thêm điều này ở hai gương mặt trong hạng mục Album của năm: Classic Meets Chillout của Phạm Thu Hà và Country Rock
của Tạ Quang Thắng. Xét về bình diện nội dung thì cả hai album này đều
là những gương mặt đại diện xứng đáng cho thể loại mà họ thể hiện:
classic crossover (cổ điển giao thoa) và Pop/Rock. Nếu album của Tạ
Quang Thắng nhận được sự đồng thuận của giới chuyên môn thì cái khó duy
nhất của anh ở sự bầu chọn của báo giới lại là sự lan tỏa. Thắng từng
tâm sự rằng anh muốn album này “hữu xạ tự nhiên hương”. Điều này khác
hẳn với ý tưởng quảng bá của Phạm Thu Hà khi cô có cả một ê-kíp hùng hậu
đứng saugiúp Classic Meets Chillout
có mặt ở khắp nơi và hiện album này đã bán sạch. Album của Hà từ khi
chuẩn bị ra mắt cho đến khi single đầu tiên được tung ra, thì tên, hình
ảnh của Phạm Thu Hà đã xuất hiện tràn ngập trên các phương tiện thông
tin đại chúng. Thậm chí ê-kíp của cô còn định làm một đêm nhạc quảng bá,
mời báo giới hai miền cùng tham dự. Hồ Quỳnh Hương từng áp dụng chiêu
thức này vào tháng 4/2007 khi mời nhà báo phía Bắc vào Nam tham dự buổi
họp báo ra mắt 2 album, Non Stop và Diamond Noir, đến giờ vẫn được xem là buổi họp báo tốn kém nhất lịch sử showbiz Việt!
 Ca sĩ Nguyễn Đình Thanh Tâm tại giải Cống Hiến 2013. Sau Sao Mai Điểm Hẹn, Thanh Tâm là một trong số ít các ca sĩ chưa được truyền thông nhắc đến nhiều cho dù anh được không ít người trong giới nhạc đánh giá là một phát hiện thật sự. |
Và những cơ hội mới
Chính
sức mạnh truyền thông đã đẩy những cái tên như Hương Tràm, Thái Trinh
ra ánh sáng và giúp họ có mặt tại giải Cống hiến năm nay. Và đó cũng là
con đường mà nhiều gương mặt trẻ đang áp dụng. Những bước tiếp cận thị
trường theo kiểu truyền thống: Ra mắt CD, quảng bá lưu diễn… đang bắt
đầu phải thay đổi với những hình thức tiếp cận mới khi truyền hình thực
tế đang quyết định sự thành đạt của ngôi sao mới trên thị trường, cùng
với nó là sự nở rộ của các kênh chia sẻ video trực tuyến.
Ngay
cả giải Grammy cũng bắt đầu phải đối phó với tình huống tương tự. Sự đi
lên của nhạc số đang thách thức cách tính giải cho những album phát
hành kiểu truyền thống. Những ông trùm xuất bản băng đĩa như Capital hay
Columbia, Sony Music… bây giờ cũng không còn nuôi “gà” theo kiểu công
ty đĩa hát sẽ lo từ A-Z và chia phần trăm lợi nhuận với ca sĩ nữa. Giờ
bất cứ ai muốn ra đĩa sẽ phải tự bỏ tiền làm. Sự thay đổi này dẫn đến
cách tiếp thị âm nhạc cũng phải mới mẻ hơn.
Công
ty YG Entertainment (Hàn Quốc) đã từ lâu nhận ra YouTube là một cánh
đồng mênh mông mà họ chưa chạm nhát cuốc nào. Và khi chạm vào, lập tức
sự thành công là ngoài sức tưởng tưởng, mà trường hợp Psy với Gangnam Style và Gentleman
mới đây là những minh chứng. Tại Việt Nam, sự phủ rộng của hình thức
music video (MV) đến giờ này là không thể phủ nhận. Người nắm lấy cơ hội
này và biến nó thành thắng lợi rõ nhất năm 2012 không ai khác ngoài Mỹ
Tâm. Nếu như không có MV Chuyện như chưa bắt đầu với hơn 8,5 triệu lượt người xem trên YouTubethì việc Mỹ Tâm ngồi ghế giám khảo hay đoạt giải thưởng âm nhạc MAMA khó giúp cô thắng trong “cuộc đua” Ca sĩ của năm.
Năm
2012, âm nhạc Việt gần như giậm chân tại chỗ và không hiển thị nhiều
giá trị mới. Tuy vậy cách tiếp thị âm nhạc lại khá đổi mới và xu hướng
ấy chắc chắn sẽ không dừng lại ở 2013.